Gipuzkoak balioan jarri ditu ALCERek giltzurruneko gaixotasuna duten pertsonei ematen dizkien laguntza eta zainketak

50. urteurrenaren ospakizuna dela eta, ALCER Gipuzkoak, Gipuzkoako giltzurruneko gaixoen elkarteak, mugarri horren inguruko programa aurkeztu du gaur. Erakundeak programa hori giltzurruneko pazienteekin eta haien familiekin partekatu nahi izan du, mende erdiko akonpainamendu, babes eta aldarrikapenaren protagonistak haiek baitira. Maite Peña Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatuak hartu du parte agerraldian.

1976an sortua eta onura publikokotzat deklaratua, ALCER Gipuzkoak hasiera-hasieratik lan egin du giltzurruneko gaixotasun kronikoa duten pertsonen eta haien familia-inguruneen bizi-baldintzak hobetzeko. Haien ongizate fisiko, psikiko eta soziala eta hautemandako eta benetako bizi-kalitatea ere beti izan ditu jomugan.

Agerraldian, diputatuak nabarmendu du elkartegintzak funtsezko zeregina duela Gipuzkoako zaintza-ereduan. Maite Peñak nabarmendu duenez, «ALCER Gipuzkoa bezalako erakundeak ezinbestekoak dira zaintzen duen lurralde bat eraikitzeko, pertsonei bizi-prozesu konplexuetan laguntzen dietelako, askotan ikusezinak diren errealitateak ikusarazten dituztelako eta gehien behar den lekuetan komunitatea, ezagutza eta laguntza sortzen dituztelako».

Era berean, azpimarratu duenez, «bere lanak erakusten du zainketak ez direla osasun-arreta soilik, baizik eta babes emozionala, orientazio soziala, familia-laguntza eta eskubideen defentsa ere badirela. ALCER Gipuzkoa bezalako erakundeei esker, gure gizartea kontzienteagoa eta solidarioagoa da eta pertsona guztien ongizate integralarekin konpromiso handiagoa du".

Halaber, Peñak elkarteari eskerrak eman dizkio bost hamarkadetan izan duen konpromiso iraunkorragatik: "50 urtez lan nekaezina egin duzue, gizartea sentsibilizatzen, laguntza profesionala ematen eta boluntarioak bultzatzen. Haien lanak lagundu du milaka pertsonaren bizitza hobetzen eta gizarteak giltzurruneko gaixotasun kronikoaren errealitatea hobeto ulertzen".

Erakundeen arteko lankidetzaren esparruan, Gipuzkoako Foru Aldundiak bi hamarkada baino gehiagoko hitzarmena du ALCER Gipuzkoarekin, giltzurruneko gaixoen kolektiboaren aldeko ibilbide partekatu eta iraunkorraren adierazgarri. 2026ko ekitaldirako, hitzarmen honetara bideratutako aurrekontua 146.003,00 eurokoa da.

Hitzarmenak, besteak beste, laguntza psikosozial eta sozialeko programak finantzatzen ditu, giltzurruneko gaixotasuna duten pertsonen eta haien familien bizi-kalitatea eta gizarteratzea hobetzeko; hemodialisi-plazen kudeaketari lotutako atseden-zerbitzuak; ohitura osasungarrien sustapena eta aholku dietetiko-nutrizionala. Halaber, sentsibilizazio sozialeko ekintzak, elkarte-mugimenduaren indartzea eta boluntariotzaren prestakuntza ere jasotzen ditu.

Laguntza profesional osagarria eta aitzindaria

Bere ibilbidean, ALCER Gipuzkoak laguntza profesionaleko zerbitzu osagarriak eman ditu, eta kaltetutako pertsonek gizarte-boluntario gisa parte-hartzea bultzatu du. Aitzindari izan da giltzurruneko gaixotasun kronikoak berak eta haren ordezko tratamenduek gaixotasun hori dutenen bizitzan eragiten dituzten ondorioak ulertzen eta orientatzen.

Erakundeak funtsezko zeregina du giltzurrunen kolektiboaren premiak, eskaerak eta baliabideak identifikatzen eremu psikosozialean eta soziosanitarioan, eta aktiboki lagundu dio Administrazioari eragindako pertsonen errealitatera hobeto egokitzen diren erantzunak prestatzen.

1978tik, gainera, organoak ematearen aldeko gizarte-sentsibilizazioko kanpainak sustatu ditu urtero, eta emaileen lurralde-erregistro bat izan du, transplante baten zain dauden ehunka pertsonaren beharrari erantzuten laguntzeko.

50 urteko ibilbidea zifratan

Bost hamarkadatan, ALCER Gipuzkoak giltzurruneko gaixotasun kronikoko prozesuek eragindako 3.909 familiari lagundu die, eta 26.783 kontsulta egin ditu. Gainera, 66.791 emaile erregistratu ditu, eta 48 urtean jardun da organoak ematearen aldeko sentsibilizazio-kanpainak egiten.

Arreta psikosozial eta soziosanitario espezializatuko 40 urte ere metatu ditu, eta laguntza-programa ugari abian jarri ditu:

• Laguntza psikosoziala: 1.631 erabiltzaile eta 2.434 kontsulta.
•  Gizarte-laguntza: 1.752 erabiltzaile eta 11.581 kontsulta.
•  Familiak atseden hartzeko hemodialisi-plazen kudeaketa: 464 erabiltzaile eta 3.122 kontsulta.
•  Dietetika-nutrizioko aholkularitza: 781 erabiltzaile eta 2.320 kontsulta.
•  Elkartegintza: 880 boluntario.

Urteurrena ospatzeko programa zabala

ALCER Gipuzkoaren 50. urteurrena ospatzeko jarduera-programa zabala prestatu da urte guztirako. Aurreikusitako ekimenen artean daude ikus-entzunezko dokumental bat, Gipuzkoako ikastetxeetan eta eskualdeetan udaberrian eta udazkenean organoak emateari buruzko sentsibilizazio-kanpainak egitea, eta etengabeko komunikazio- eta publizitate-ekintzak burutzea.

Ekitaldi nagusia ekainaren 5ean egingo da, eta bazkideak, laguntzaileak eta erakundeetako ordezkariak bertan izango dira.

Giltzurruneko gaixotasun kronikoa, osasun publikoko erronka gero eta handiagoa

Agerraldian gogorarazi dute, halaber, giltzurruneko gaixotasun kronikoari buruzko ezagutza areagotu behar dela gizartean. Gaixotasun hau prebalentzia handikoa da, eta oraindik ez da oso ezaguna.

Gaixotasun honek biztanleriaren % 15i eragiten dio estadioren batean, baita diagnostikatu gabeko pertsonei ere, eta prebalentzia % 30 baino gehiago igo da azken hamarkadan. Uste da hurrengo hamarkadetan heriotza-kausa nagusietako bat izan litekeela, eta, egungo joerari eutsiz gero, 65 urtetik gorako pertsonen heren batek izan lezakeela.

Bereziki konplexua da hasierako faseetan diagnostikatzea, sintoma gutxi izaten direlako, eta horrek % 40tik gorako azpidiagnostiko-tasak eragiten ditu. Horregatik, esaten da eragin soziosanitario, emozional eta familiar handia duen "epidemia isila" dela.

Errealitate horren aurrean, erakundeak eta gizarte-erakundeak bat etorri dira prebentzioa, detekzio goiztiarra, asistentzia-mailen arteko koordinazioa eta paziente eta familientzako laguntza integrala indartzearen garrantzian.

Autonomiarekiko eta bizi-kalitatearekiko konpromisoa

ALCER Gipuzkoako zerbitzu profesionalek giltzurruneko gaixoen kolektiboari eta haren familiei orientazioa ematen diete gaixotasun kronikoaren prozesuaren eta horri lotutako desgaitasunaren inguruan, patologiaren eta haren tratamenduen ondorio sozialak arinduz eta bideratuz.

Erakundeak lehentasuna eman dio kolektiboa gizartean normalizatzeari, autonomia pertsonala sustatzeari eta mendekotasunean laguntzeari, funtsezko ardatz gisa, eta laguntza psikosoziala, laguntza soziala, familia-atsedenerako hemodialisi-plazen kudeaketa eta aholkularitza dietetiko-nutrizionala eskaini ditu.