DANTZAN IKASI: "Ihauteri: Ilunpetik argira" hitzaldia, Thierry Truffaut, Donostian urtarrilaren 13an

Thierry Truffaut antropologo baionarrak Ihauteri: Ilunpetik argira liburua aurkeztuko du Donostiako San Telmo Museoan urtarrilaren 13an. Inauterien eta neguko festen inguruko 50 urte baino gehiagoko ikerketen emaitza sintetizatzen du lan berri honek, Patxi Beltzaiz argazkilariaren irudiekin osatua. "Putz egitea ez da jolastea" kapituluan oinarrituta, Truffautek euskal tradizioen alderdi sakon eta ezezagunetan murgilduko gaitu.

Dantzan Ikasi programaren baitan antolatutako hitzaldian, neguko festen eta inauterien muinera bidaiatuko dugu. Zer adierazten dute landa-eremuetako maskaradek? Zer paper betetzen du "putz egiteak" edo airearen zirkulazioak gure dantza eta erritualetan? Bizitzaren eta heriotzaren arteko borroka sinboliko horretan, dantza eta mugimendua ezinbesteko tresna dira natura esnatzeko.

• Hitzaldia: Ihauteri. Ilunpetik argira

• Hizlaria: Thierry Truffaut

• Data: 2026ko urtarrilaren 13a, asteartea

• Ordutegia: 19:00

• Lekua: San Telmo Museoa, Ekitaldi aretoa (Donostia)

• Prezioa: Doan (lekuak bete arte)

• Izen-ematea: Izena emateko egin klik hemen

Inauterien kodeak ulertzeko gonbidapena

Aspaldi, egunak laburtzen zirenean eta natura lokartzen, gure arbasoek beldurrak jota desiratzen zuten udaberriaren etorrera. Europa Zaharrean eta Euskal Herrian, ziurgabetasun garai horiek maskarada eta errituen bidez bideratzen ziren. Truffautek azaltzen duen bezala, neguko solstizioaren ostean "berrasmatutako kosmos baten liburu handia" irekitzen da urtero.

Hitzaldi honetan, antropologoak trantsizio horren gakoak emango dizkigu: ilunpetik argira, heriotzatik bizitzara. "Putz egitea ez da jolastea" kontzeptuaren bidez, arnasketak, soinuak eta dantzak (gaita, joareak, eztuldun zoroak...) aldaketa-erritual horietan duten garrantzia aztertuko dugu. 50 urteko ikerketa baten ondorioa da, gure ondare kultural immateriala hobeto ulertu, errespetatu eta bizirik mantentzeko asmoarekin sortua.

Thierry Truffaut (Baiona, 1957)

Antropologoa da, Parisko EHESSen formatua, eta 1974tik euskal kulturaren ikerketan eta transmisioan dabil. Betti Betelu maisuarekin dantza-jauziak ikasi ondoren, bere lana festa tradizionaletara bideratu du. Lapurtarrak elkartearen sortzaileetako bat da eta funtsezko papera izan du Ipar Euskal Herriko kultura berpiztean. Patxi Beltzaiz argazkilariarekin batera, egungo errealitatea modu autentikoan dokumentatu du, irudia eta testuaren arteko elkarrizketa bilatuz.

Patxi Beltzaiz (Baiona, 1973)

Hans Lucas agentziako argazkilaria da eta prentsan eskarmentu handia du, Mediabask, Gara edo Berria bezalako hedabideetan aritua. Bere ibilbidean zehar, fotokazetaritza eta proiektu dokumental pertsonalagoak uztartu ditu. 90eko hamarkadan Nafarroako inauteriak erretratatzen hasi zenetik, Thierry Truffautekin elkarlanean jardun du Euskal Herriko jai eta erritu tradizionalak dokumentatzen. Liburu honetarako, bien artean egindako 10.000 argazki baino gehiagoko artxibotik abiatuta, gure neguko tradizioen ikuspegi autentiko eta hurbilekoa eskaintzen du.