Ondorioak 2025

 

Gipuzkoako haur eta nerabeak oso pozik daude oro har beren bizitzarekin (9,1 puntu 10etik), eta balio hori egonkor dago 2022tik.

ZMZ inkestaren emaitzak interpretatzerakoan, kontuan izan behar dugu haien bizi-baikortasuna, hau da, haien ongizateaz galdetzen zaienean haurrek helduek baino modu positiboagoan erantzuteko duten joera. Horregatik, arreta handiz aztertu behar da, batez ere puntuazio altuetan kontzentrazio handia dagoenean.

Datuen interpretazioa

Arrazoi beragatik, datuak interpretatzeko orduan bereziki garrantzitsuak dira puntuazio txikiak edo ondoezaren adierazleak. Izan ere, ongizate-maila baxuen aurrean, pentsa dezakegu haur hori kontuan hartu beharreko esperientzia esanguratsu bat adierazten ari dela.

Emaitzarik txarrenak gizarte-kalteberatasun eta familia-ahultasun handiagoko egoeretan metatzen dira, argi eta garbi.

Jatorria desberdintasunaren ardatz nagusietako bat da: beste herrialde batean jaiotako haur eta nerabeek edo atzerrian jaiotako ama, aita nahiz tutorea dutenek sistematikoki erakusten dituzte batez bestekoa baino ehuneko handiagoak ondoezean. Gainera, familiaren egitura ere erabakigarria da. Guraso bakarreko familietan bizi diren haur eta nerabeek, oro har, nahigabe-maila handiagoak dituzte.

Bestalde, kalteberatasun sozioekonomikoaren adierazleak erakusten du egoera horretan ez dauden haur eta nerabeen artean datu negatiboek gutxiengo erlatibo bati eragiten diotela, eta ahultasun handiko egoeran daudenen artean, berriz, gora egiten dutela.

Sexuaren arabera, mutilen gogobetetze-maila neskena baino pixka bat handiagoa da. Eta neska edo mutil gisa identifikatzen ez diren haur eta nerabeen artean, ehunekoak nabarmen txikiagoak dira aztertutako ia item guztietan. Adinari dagokionez, nerabezarotik aurrera ongizateak behera egiten duela berretsi da.

Ekintzarako orientabide batzuk

  • Desberdintasun sozioekonomikoen murrizketa indartzea, ongizatearen zeharkako palanka gisa. Kalteberatasun sozioekonomiko handiak sistematikoki kontzentratzen ditu emaitzarik txarrenak ongizate subjektiboan, bakardadean eta horiei lotutako beste dimentsio batzuetan; horregatik, funtsezkoa da laguntza materialak, energetikoak eta oinarrizko baliabideak eskuratzeko laguntzak indartzea, haur eta nerabeei zuzendutako politika guztietan prebentzio- eta ekitate-ikuspegia txertatuz.
  • Genero-ikuspegia indartzea, ikuspegi feministarekin, haur eta nerabeei zuzendutako politika eta programa guztietan; izan ere, neskek sistematikoki emaitza kaskarragoak dituzte ongizate subjektiboaren hainbat esparrutan (batez ere emozioei eta ondoezari dagokienez), bai eta gizarte-kezka handiagoa ere.
  • Nerabeen ongizaterako (12-14) eta DBHrako trantsiziorako estrategia espezifikoa bultzatzea. Nerabezarotik aurrera ongizateak behera egiten duela eta funtsezko esparruetan (autonomia, helduen entzuketa, astialdia) okerrera egin duela berretsi da. Beraz, gomendagarria da etapa horretan neurri espezifikoak hartzea.
  • Hizkuntza-inklusiorako eta kulturartekorako politikak indartzea ekitatearen ikuspegitik. Funtsezkoa da testuinguru formal eta informaletan euskara hartzeko, ikasteko eta erabiltzeko estrategiak indartzea, hezkuntza- eta komunitate-baliabideetarako sarbide zuzena bermatzea, eta kultura- eta jatorri-aniztasuna baliotzat hartzen dituzten eskola- eta udal-inguruneak sustatzea.
  • Guraso bakarreko familientzako laguntza indartzea, ikuspegi integral batetik. Guraso bakarreko familietan bizi diren haur eta nerabeek maila ez hain onak dituzte hainbat esparrutan (ondoez subjektiboa eta harreman-ondoeza barne), eta, beraz, komeni da komunitate-baliabideak, kontziliazioa, laguntza ekonomikoak eta familia-laguntza espezifikoa indartzea, arrakalak murrizteko.
  • Haur eta nerabeen benetako parte-hartzea eta entzute aktiboa indartzea. Parte-hartzea puntu ahulenetako bat da: bizi diren auzo edo herrian eragitearen pertzepzio txikia dute, eta inplikatzeko interesa jaitsi egin da. Gomendagarria litzateke udal- eta eskola-partaidetzako kanal egonkorrak, inklusiboak eta erakargarriak zabaltzea.
  • Bitarrak ez diren pertsonen ongizaterako ekintza espezifikoak garatzea. Sistematikoki, ondoez handiagoko profilak erakusten dituzte hainbat esparrutan, eta horrek laguntzako, babeseko eta estigmen prebentzioko behar espezifikoak iradokitzen ditu, familian, lagunartean eta eskolan ingurune seguruak sustatuz.
  • Aisiarako eskubidea hobetzea. Aisialdia azken aldiko bilakaerarik txarrena izan duen esparruetako bat da, eta, gainera, desberdintasun sozioekonomikoei lotutako aldeak ditu. Komeni da etxeko lanen eta eskolaz kanpoko jardueren gainkarga berrikustea, aisia inklusiboa eta irisgarria bermatzea eta komunitate-espazioak/-jarduerak bultzatzea.
  • Berdinen arteko bizikidetzarako eta indarkeria prebenitzeko politikak aktibatzea, ahultasunean fokatuta. Berdinen arteko indarkeria-esperientziak ez dira urriak, eta areagotu egiten dira profil ahulagoetan (jatorria, zailtasun funtzionalak, kalteberatasun sozioekonomikoa). Gomendagarria da prebentzioa, protokoloak, bitartekaritza eta ikuspegi errestauratiboa indartzea, txiki-txikitatik.
  • Eskubideetan eta herritartasunean oinarritutako hezkuntza indartzea. HEKaren ezagutza urria dela eta (gutxiengo batek baino ez du ezagutzen), komeni da hainbat adinetara egokitutako eskubideei, parte-hartzeari eta kultura demokratikoari buruzko eskola- eta komunitate-ekintza iraunkorrak bultzatzea (bereziki adin goiztiarretatik, horietan baitago aukera-leiho handiena).

SVG no soportado