2026·05·04
Gipuzkoako Bidegorrien Foru Sarea funtsezko azpiegitura da eguneroko mugikortasunerako, batez ere lanegunetan eta lanarekin, ikasketekin eta zerbitzuak eskuratzearekin lotutako joan-etorrietan erabiltzen baita.
Sare horrek indartu egiten du azpiegitura irisgarri, seguru eta inklusibo gisa duen zeregina, mugikortasun osasungarriagoa bultzatzen ditu, emisioak murrizten laguntzen du eta lurralde-kohesioa hobetzen du, udalerriak eta pertsonak konektatuz.
José Ignacio Asensio: “Lurraldearen mugikortasunean aldaketa geldiezina da. Bidegorrien Foru Sarea alternatiba erreala da milaka pertsonarentzat bere egunerokotasunean, eta funtsezko pieza lurralde osasungarriagoa, bidezkoagoa eta jasangarriagoa eraikitzeko”.
Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuak Bidegorrien Oinarrizko Sarearen erabilerari buruzko 2025eko datuak aurkeztu ditu gaur. Ariketa horrek lurraldearen mugikortasunean mugarri bat ezarri du. Lehen aldiz, sare horrek urtean 10 milioi joan-etorri baino gehiago erregistratu ditu, guztira 10.122.188 erabileratara iristen da eta lurraldearen eguneroko mugikortasunerako funtsezko azpiegitura gisa finkatzen da.
José Ignacio Asensio diputatu nagusiorde eta Jasangarritasuneko diputatuak eman du prentsaurrekoa, Mónica Pedreira Trantsizio Ekologikoko zuzendariarekin batera, eta nabarmendu dute datu horiek “Gipuzkoako herritarrak mugitzeko moduan izandako egiturazko aldaketa baten ondorio direla”.
Hazkunde errekor horrek % 12,6ko igoera ekarri du aurreko urtearekin alderatuta, 1,1 milioi joan-etorri gehigarri baino gehiagorekin. Antzeko beste sare batzuek jaitsierak izan dituzten testuinguruan, foru-bidegorrien sareak bilakaera positiboa izan du argi eta garbi, egunean batez beste 27.700 joan-etorri egiten baititu, foru-garraio publikoaren erabileraren ia herena.
José Ignacio Asensio diputatu nagusiorde eta Jasangarritasuneko diputatuak azpimarratu duenez, “10 milioi joan-etorri baino gehiago izatea norabide egokian goazela baieztatzea du. Aukera seguruak, konektatuak eta eskuragarriak eskaintzen ditugunean, herritarrek erantzun egiten dute. Bizi-kalitatea hobetzen duen, emisioak murrizten dituen eta gure lurraldea jasangarriagoa egiten duen egiturazko aldaketa baten aurrean gaude”.
Era berean, Asensiok nabarmendu duenez, “mugikortasun jasangarria ez da soilik ingurumen-kontu bat, gizarte-politika bat ere bada: espazio publikorako sarbidea demokratizatzen du eta herriak eta pertsonak konektatzen ditu”.
Egunerokotasunerako sare bat
Bizikletaren Behatokiak egindako txostenak berresten du sarea ez dela aisialdirako soilik den baliabide bat, eguneroko erabilerarako azpiegitura bat baizik. Joan-etorrien % 67 lanegunetan egiten dira, eta lan-jarduerari eta hezkuntza-jarduerari lotutako tarteak oso nabarmenak dira.
Erabilera-moduei dagokienez, joan-etorrien % 79 oinez egiten dira (8 milioi baino gehiago), eta % 21 bizikletari dagokio (2,1 milioi baino gehiago). Oinezkoen erabileraren nagusitasun horrek sarearen izaera irisgarri, inklusibo eta demokratikoa indartzen du. Gainera, aforo estazioen % 76,7k hazkundeak izan dituzte, eta horrek lurralde osoan goranzko joera finkatua berresten du.
Kohesiorako eta trantsizio ekologikorako funtsezko azpiegitura
Gaur egun, 434 kilometro ditu zerbitzuan – hirikoak eta hiriartekoak –, eta 200 kilometro inguru garatzen ari dira. Erabilera sei tartetan kontzentratzen da bereziki, eta horien artean Herrera-Trintxerpe nabarmentzen da; berez, desplazamendu guztien % 15,2 biltzen du, eta 1,5 milioi baino gehiago erabili dira 2025ean, eta egunean 4.000 baino gehiago, batez beste. Ondoren datoz Martutene-Astigarraga, Azpeitia-Azkoitia, Tolosa-Alegia, Bergara-Elorregi eta Anoeta-Tolosa, guztiek ere eskari handi eta jarraitua baitute.
Datuek urtaro- eta gizarte-patroiak ere islatzen dituzte: erabilera handiagoa udaberrian eta udan, eta biztanleria erretiratuaren presentzia nabarmena; horrek indartu egiten du sareak herritar guztientzako azpiegitura osasungarri eta irisgarri gisa duen balioa. Datu horiek agerian uzten dute sarea azpiegitura egituratzailea dela, hiriguneak eta landaguneak lotzen dituela eta eguneroko joan-etorriak modu seguruan, jasangarrian eta kohesionatuan egiten dituela.
Apustu jasnagarria
Aurkeztutako emaitzak denboran iraun duen estrategia baten emaitza dira. Azken hiru urteetan, Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuak bikoiztu egin du bidegorrietarako aurrekontua, eta 12 milioi eurora iritsi da 2026an. Apustu hori, gaur egun, gero eta gehiago erabiltzen den sare batean islatzen da, herritarren benetako premiei erantzuten diena eta trantsizio ekologikoan eta etorkizuneko mugikortasun-ereduan pieza nagusi gisa finkatzen dena.
Donostia, 2026ko maiatzaren 4a