Albisteak

Eraberritze honekin zentroa egokituko da pertsona erdigunean jartzen duen zainketa eredura; bizikidetza unitate txikiagoak izango ditu, banakako gela gehiago eta espazio goxoagoak, komunitatera zabalduak. Eraberritze guztia egiteko bi urte beharko dira eta Aldundiaren apustua sendotzen du 22 milioi euroko inbertsioa jasota.

Fini Rubioren herentziari esker martxan den zentroa bakardadeari eta hauskortasunari komunitatetik aurre egiteko tresna izango da.

Azterketa partekatuak agerian utzi du gazteen artean indarkeria matxista handitzen ari dela, eta hobetzeko lehentasunezko sei esparru definitzen ditu arreta eraginkorragoa eta egokitua izan dadin eta ez dadin birbiktimizatzailea izan. Erakundeek 2026rako ezarri dituzten lehentasun berriek arreta jartzen dute biktimek errekuperazio prozesuan parte-hartze aktiboa izango dutela bermatzean, Hariberria bezalako baliabide gakoak ebaluatzean eta jarduteko protokoloak modu koordinatuan aplikatzean

Erakundeak giltzurruneko gaixotasun kronikoa duten 3.909 familiari lagundu die, eta 26.783 kontsulta egin ditu bost hamarkadatan. 1978tik, organoak emateari buruzko sentsibilizazio-kanpainak bultzatzen ditu, eta 66.791 emaile erregistratu ditu Gipuzkoan.

Industriarako osagaiak industrializatu, produzitu eta muntatzeko gaitasun aurreratuak integratzen ditu, zenbait teknologia kontuan hartuta, eta Debagoienean desgaitasuna duten eta egoera zurgarrian dauden pertsonentzako kalitatezko enplegua sortuko du.

Gaur egun, lurraldean 807 haur eta nerabe daude babes-neurrien pean, eta horietatik 67k harrera-familia bat behar dute, egonkortasuna eta zainketa konpontzailea emango diena, bereziki harrera espezializatuko familien sarearen baitan.

ASPANOGI - Adingabe Minbizidunen Familien Gipuzkoako elkartea da. Helburu nagusiena adingabe minbizidunaren eta bere familiaren bizi maila hobetzea da, gaixotasunaren berri ematen den unetik beraien beharrei erantzun bat emanaz. Gaixotasunaren prozesu guztian zehar eta ondoren, euskarria eta akonpainamendua ematen saiatzen gara. Gure urteko programaketa aurrera eramaten da Foru Aldundi Gorenaren Gizarte Politika departamenduak.ASPANOGI-rekin2019 lehen aldiz sinatutako hitzarmenari esker. Gaur egun hitzarmenak aurrera jarraitzen du. Donostiako Udalaren babesa eta diru laguntzak ere azpimarratzekoak dira.

Hasiera batean Zaldibian kokatzea baloratu ondoren, azterketa teknikoak Lazkao zehaztu du egokiago Goierriko zentroaren kokaleku gisa. Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Lazkaoko Udalaren arteko akordioari esker, lurraldean sexu-indarkeriaren biktimei laguntza integrala emateko sarea indartuko da. Hariberriak arreta eskainiko du Gipuzkoako Gizarte Larrialdiak Koordinatzeko Foru Zerbitzuarekin (SFCUS) koordinatuta. 2024etik 178 biktima artatu ditu.

Lanak egiten hasi eta hilabete gutxira atzeman da beharrezkoa dela egon-kortze-jarduera gehiagoren beharra, azpiegituraren garapen egokia ber-matu ahal izateko. Ekipamendu berriak 169 plaza, espazio komunak eta kanpoko eremuak izango ditu, eta Elgoibarko hiri eta gizarte-ingurunean erabat integratuta egongo da.

Kuradoretza kopuruak hazkunde iraunkorra erregistratu du, hainbat faktoreren eraginez: biztanleriaren zahartzea, nahi ez den bakardade-egoeren gorakada eta familia-ereduen aldaketa. Aldundiak 1,4 milioitik ia 2,7 milioira handitu du aurrekontua bost urtean.

HARIAK estrategiaren esparruan, Debagoiena Ehuntzen-ek nahi ez den bakardadeari buruzko zifrak aztertu ditu: Debagoienako biztanleriaren %22,3k adierazi du askotan edo beti bakarrik sentitzen dela. Atzo eta gaur Bergaran egindako Ongizatearen Plazako bigarren hitzorduak erdigunean jarri du berriz ere espazio ireki eta parte-hartzaileak sortzearen garrantzia.

Foru Aldundiak eta ADINBERRIk Kursaalean egin den ‘HARIAK Kantuz’ ekitaldi artistiko-musikalarekin agurtu dute urtea HARIAK estrategiaren I. Jarduketa Planaren barruan dagoen eta nazioartean aintzatespena lortu duen programa honek, komunitate koralaren bidez bakardadeari heltzea lortzen du Errealitate horrek eragin handia du pertsonen osasunean, depresioaren (% 39,3, % 6,9aren aurrean) eta antsietate kronikoaren (% 37,8, % 7aren aurrean) prebalentzia handituz.

Herritarrei zuzendutako jarduera izango da, nahi ez den bakardadearen inguruan parte-hartzea eta sentsibilizazioa uztartuko dituena. 11:30etik 12:30era, Les Underklowns pailazoek jolas-proposamenekin girotuko dute kalea, eta Gipuzkoako Itxaropenaren Telefonoak informazio-postu bat izango du, ‘Besarkaden jokoa’ kaxa solidarioa bertan erosteko aukera eskainiz.

Eguneko zentroak 24 plaza ditu, eta Pagoetako etxebizitzetan 11 egoitza plaza daude, etxeko ingurunean eta komunitatean integratuta etengabeko babesa emateko pentsatuak. Multzo horri udal-apartamentu babestuak gehitu behar zaizkio, adinekoentzako 10 plazarekin. Eguneko zentroa eta Pagoetako etxebizitzak abian jartzeak tokiko zaintza-ekosistema indartuko du Urretxun, erakundeak, gizarte-erakundeak, profesio-nalak, familiak eta komunitatea artikulatu direla laguntzak bermatzeko.

Txiki Txoko sare komunitarioa da, 39 boluntario dituena eta 1.300 laguntza-ekintza baino gehiago burutu dituena azken urtean. Egoera bereziki ahulean dauden 265 emakume eta haurri laguntzen die. Errekonozimendua Boluntariotzaren Nazioarteko Egunen egin da, Ipuskoa 1025 – 2025 programaren barruan egin den jardunaldiaren baitan.

Aurtengo kanpainak defendatzen du desgaitasuna duten pertsonek oraindik erronka asko dituztela aurretik

21 urteko ibilbidea du proiektuak, eta gaur egun 39 boluntariorekin lan egiten du. Azken urtean, 1.376 laguntza-ekintza burutu dituzte, eta 265 emakume, haur eta neraberi arreta eman diete. Gipuzkoan haurrak integratzeko eta babesteko prozesuei eusten dien sare sendo eta aktiboa da.

Maite Peñak, Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatuak, proiektuaren balio inklusiboa nabarmendu du. Azpimarratu duenez, ekimen honek lagundu du beste Gipuzkoa bat eraikitzen, non pertsona guztiek kirola egin, klub bateko kide direla sentitu, kidetza bizi eta bizitza aktiboa izateko eskubidea erabat gauzatu dezaketen.

AuzoEkin ekimenak, Gipuzkoako Foru Aldundiak "ADINBERRI-HARIAK" deialdian finantzatutakoak, boluntarioak bilatzen ditu fenomeno hori prebenitzeko sare komunitario bat aktibatzeko Hondarribian. Proiektuaren helburua da nahi ez den bakardadeak kalteberatasun egoeran dauden adinekoen osasunean eta ongizatean duen eragin negatiboa aztertzea eta arintzea.

Plaza berriak ituntzeko aurrekontua 236.573,53 eurokoa izango da, eta hasie-rako iraupena lau urtekoa, zortzi urtera arte luza daitekeena. Zainketa eta Gizarte Politiketako Departamentuaren Mapak ezartzen du 1.553 plaza berri sortuko direla 2030era arte, eta horietatik gutxienez 757 adi-nekoentzako egoitza zentroetarako izango direla, lurralde-estaldura orekatua eta herritarren beharrekin bat datorrena bermatuz.

European Social Networkek (ESN) Gipuzkoako Foru Aldundia saritu du ‘Gizarte Zerbitzuetan Sektore Publikoaren Lankidetzari Saria’ emanez, Zaintza HerriLab estrategiagatik; lurraldean zehar zaintza arloan bultzatu den lankidetza-lanari egindako aitortza da saria. Aitorpen honek balorean jartzen du Gipuzkoak gobernantza partekatuaren eta sare-lanaren eredua sustatzeko duen gaitasuna, zaintzak ikuspegi komu-nitario batetik indartzen dituen eredua. Zainketa eta Gizarte Politikako diputatu Maite Peñak nabarmendu du sariak aitortu egiten duela estrategiaren helburua: ongizatea hobetzea, etxean egoteko aukera sustatzea eta Gipuzkoako zaintza-sarea zabaltzea.

Proiektua Gipuzkoako Itxaropenaren Telefonoak bultzatu du, ADINBERRI Fundazioaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzarekin, eta Irlandan aurkeztu da bost herrialdetako ordezkarien aurrean, Europako KORALE estrategiaren barruan. ‘Maitaro’ proiektuak ospitaleratutako pertsonen eta haien zaintzaileen nahi gabeko bakardadea detektatzea du helburu eta hari erantzun, aurrez aurreko laguntza, telefono bidezkoa eta erantzun komunitarioko metodologia berritzailea konbinatuz.

Foru-sozietate berriak aukera emango du zainketen eta gizarte-babesaren arloan inbertsio estrategikoak egiteko, lankidetza publiko-sozialerako formulak bultzatuz, betiere lidergo publikoa bermatuz. Mendekotasuna duten adinekoen kopuruak %26 gora egitea aurreikusten da 2030era bitartean, eta ‘Gipuzkoa Zainduz’en helburua da errealitate horri erantzuna ematea. Egungo estaldura bermatzeko, lurraldeak gutxienez 757 egoitza-plaza berri sortzea aurreikusten du data hori baino lehen. Aldundiaren hasierako ekarpena 51 milioi eurokoa izango da, eta horri esker, eta sei sozietate misto eratzearekin batera, 100 milioi euro inguruko inbertsio osoa izango da 2025 eta 2029 bitartean. Epe motzean sozietate mistoak eratzeko lehen deialdiak egingo dira bizitegi-estaldura txikiena duten sei eskualdetan: Buruntzaldean, Debabarrenan, Oarsoaldean, Tolosaldean, Urola Garaian eta Urola Kostan.

Horixe da BIBE (Bizitza Berria eta Betea) proiektuaren ondorioetako bat. Proiektu hori Eusko Jaurlaritzak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak sustatu dute ADINBERRIren bidez, eta gaur Lezon egin du itxiera-ekitaldia. Ekimen horren xedea zen Gipuzkoak ekarpen bat egitea bizitza-luzeraren eta bizitza betearen paradigma berriaren garapenari. Urtebetean, 1.000 pertsonak baino gehiagok gogoeta egin dute zahartzaroan zentzua eta esanahia duen bizitzari buruz, talde fokaletan, Lezoko BIBEtokian egindako dinamiketan edo galdetegien bidez.

Eider Mendoza diputatu nagusiak, Maite Peña Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatuak eta Xabier Txurruka alkateak hiru baliabideak bisitatu dituzte, gizarte-bazterkeriako egoeran edo arriskuan dauden pertsonei arreta pertsonalizatua eta komunitarioa emateko martxan jarri direnak. Zerbitzuak mailaka aktibatu dira 2023tik; aldi honetan, 60 pertsona baino gehiago artatu dira martxan dauden baliabideetan.

2026an, zentro guztiek izango dute lehen diagnostiko bat eta ibilbide-orri pro-pio bat, eredu berri baterantz aurrera egiteko. Gauzatzeko plana datozen hilabeteetan hedatuko da lan-egutegi batekin. Horren arabera, aurkezpenak egingo dira, eskualdeka, lurraldeko eta egu-neko egoitza-zentro guztietan.

Lehiaketak adinekoen artean idazketa eta irakurketa sustatzea du helburu, baita herritarrak bakardadearen errealitateaz sentsibilizatzea ere. Lehiaketa 60 urtetik gorako pertsonei eta Nagusilaneko boluntarioei zuzenduta dago. Parte hartu nahi dutenek 2025eko azaroaren 14ra arte bidali ahal izango dituzte kontakizunak. Sari-banaketa 2025eko abenduaren 17an egingo da, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Jauregiko Gunea espazioan.

• Beasainen kokatua, ongizatea, autonomia eta gizarte-harremanak sustatzeko hiri-espazioaren eraldaketan erreferente bilakatuko da, bereziki adineko pertsonen eta belaunaldi ezberdinen artean. • Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Adinberri Fundazioak bultzatutako ekimen honek Beasaingo Udalaren lankidetza izan du; era berean, EHUko zein Caviar-eko hogei ikertzaile eta ikasle baino gehiagoren parte-hartzea izan du. Era berean, elkarlanean garatu da akademiekin, herritarrekin, administrazioekin, hirugarren sektorearekin eta enpresekin.

• Gipuzkoako Foru Aldundiak, Nagusilanek eta Kutxa Fundazioak aurkeztu dute gaur erreserba digitaletarako plataforma bat, eguneko zentroek, egoitzek eta beste gizarte-baliabideak aukera izan dezaten musika, antzerkia eta beste diziplina artistikoetako emanaldietara gerturatzeko. • Aurkezpena borobiltzen duen lema berria ere aurkeztu da gaurkoan: “Zure artea, euren irribarrea. Egin bat Nagusilaneko boluntariotzarekin”.

Donostiako Orfeoiak, Musikenek eta Euskadiko Orkestrak jasoko dute Aspalagun 2025 Saria, urriaren 4an, Zuloaga Plazan. Aspace Egunean izango dira baita ere martxa, bazkaria eta adin guztietarako jarduerak, tartean musika, karaokea, puzgarriak eta zozketa ugari.

Zainketa eta Gizarte Politiketako Sailak 1,29 milioiko aurrekontua bideratuko du zainketan proiektu berritzaileak bultzatzeko. Maite Peñak azpimarratu duenez, "Zaintza HerriLab estrategia aitzindaria da, eta Gipuzkoako zainketa-eredua eraldatzen ari da. Laguntzaren helburuetako bat da lurralde osora eskalatzea, lankidetza eta berrikuntza sozialerako modu berriak bultzatuz”.

Aldundiak eta ADINBERRIk doako prestakuntza-programaren hirugarren edizioa aktibatu dute ADINPRESTen esparruan, helburu batekin: zaintzaileek profesionaltasun ziurtagiria izatea Laguntza Pertsonalerako Prestazio Ekonomikoaren (LPPE) esparruan lan egin ahal izateko.

Irailaren 20an, larunbata, giza katea egingo da, kanpainaren ekitaldi nagusia: Kontxako barandan, lehenengo arrapalaren parean izango da, 12:00etatik 12:20ra. Aurtengo kanpainaren helburua da Gipuzkoako gizartea sentsibilizatzea, kontzientziatzea eta inplikatzea, Alzheimerra duten pertsonei eta haien familiei laguntza humanoa, hurbila eta etengabea ematearen garrantzian azpimarra jarriz.

Gaur egun, Gipuzkoako 85 haur eta nerabek dute harrera-familia beharra. Guztira, Foru Aldundiak 885 adingabe ditu tutoretzapean; horietatik 556 zentroetan bizi dira eta 329 harrera-familietan daude jada. "Komunitate solidario eta arduratsua gara, pertsona ahulenak babesteko antolatzen dena; haurren ongizatea bermatzea da gure lehentasuna", dio Maite Peña Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatuak.

FEFCI eta bere elkarte-mugimendua minbizia duten haur eta nerabeen inguruan sentsibilizatzen ari dira hilabete honetan. Haur eta nerabe horiek ezin izango dira aurrez aurre joan ikasgeletara, gaixotasun-prozesua dela eta.

Eider Mendoza diputatu nagusiak, Maite Peña Zainketa eta Gizarte Politiketako diputatuak eta Agustín Valdivia Lasarte-Oriako alkateak Gipuzkoako Foru Aldundia Atsobakar egoitza zentroan egiten ari den obraren aurrerapena bertatik bertara ezagutzeko aukera izan dute. Egoitzak aldaketa nabarmena izango du plazei eta dimentsioari dagokionean: orain arte zituen 57 plazetatik 108ra pasako da, eraldaketa prozesua amaitzen denean.

Gipuzkoako Foru Aldundiak, Donostiako Udalarekin koordinatuta, kalean bizitzen ari diren 50 migratzaile hartu ditu, nazioarteko babesa eskatzeko izapideak hasi bitartean.

Egoitza publiko berriak, El Pilar ikastetxe zaharraren lurzatian dagoenak, 169 plaza eskainiko ditu —egoitzaren eta eguneko zentroaren artean banatuak—. Adinekoentzako eta laguntza-premiak dituztenentzako unitate espezializa-tuak izango ditu, arreta pertsonalizatu eta komunitarioko ereduari jarraituz.

Zaintzen Tokiko Ekosistema estrategiak 18 udalerri aktibo eta 7.900 onuradun baino gehiago ditu gaur egun Gipuzkoan.

Gipuzkoako Foru Aldundiak Elkar-EKIN Gizarteratze Planaren lehen bi urtetako balantzea aurkeztu du hirugarren sektoreko erakunde, entitate eta eragileen aurrean