PFEZ - Kenkaria jarduera ekonomikoetan izandako galerak konpentsatzeagatik (Carry Back)

Mekanismo berri honekin 2019ko ekitaldian lortzen diren mozkinak etorkizunean espero diren galerekin konpentsatu daitezke.

 

Zer da?

Neurri hau jarduera enpresarial edo profesionalak egiten dituzten pertsona fisikoek aplika dezakete, baina 2019ko PFEZean bakarrik (2020an aurkezten den aitorpenean). 5/2020 Foru Dekretu -Arauaren 1. artikuluan jasota dago (5/2020 Foru Dekretu-Araua, COVID-19ak eragindako osasun larrialdiaren ondoren ekonomia suspertzeko koiunturazko zerga neurriei buruzkoa).

 

Gaur egun, pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren (PFEZaren) erregulazioak dio jarduera ekonomikoen emaitza negatiboak hurrengo 30 urteetako emaitza positiboekin baino ezin direla konpentsatu, hau da, emaitza negatibo horiek aurrerantz eramaten dira ("Carry forward"). Neurri honen bitartez egiten dena da 2019ko ekitaldian lortzen diren mozkinak etorkizunean espero diren galerekin konpentsatzea; horri «Carry Back» esaten zaio, edo, beste era batera esanda, «atzerantz eramatea».

 

Neurri honek ahalbidetzen du jarduera ekonomikoengatik 2020ko ekitaldian aurreikusitako etekin negatiboak (espero diren galerak) 2019an lortutako etekin positiboekin (lortutako mozkinekin) konpentsatzea. Horrek esan nahi du aurten errenta zergaren kontzeptupean ordaindu beharrekoa txikiagoa izango dela, edo, kasua bada, zergadunari gehiago itzuliko zaiola.

 

Aldi berean, 2020ko ekitaldian (2021ean aitortu beharrekoan), kenkaria aplikatzeko kontuan hartzen den galera zenbatetsia jarduera ekonomikoaren emaitzari gehitu beharko zaio, eta jarduera ekonomikoaren etekin handiago gisa integratu zergaren oinarri orokorrean.

 

 

 

Zer baldintza bete behar dira kenkari hau aplikatzeko?

Hona hemen bete beharreko baldintzak:

 

  • Bai 2019an bai 2020an jarduera enpresarialak edo profesionalak egitea.
  • 2019an etekin positiboak lortzea jardueratik.
  • 2020ko lehen sei hilabeteetako diru-sarrerak 2019. urte osoan lortutakoen %25 baino txikiagoak izatea.
  • 2020an etekinak negatiboak aurreikustea jardueran.

 

ERNE: baldintza hau betetzeko, ez da nahikoa jardueraren diru-sarrerak edo emaitzak txikiagoak izatea; beharrezkoa da 2020an aurreikustea zure jarduera ekonomikoak galerak izango dituela, hau da, gastuak sarrerak baino handiagoak izango direla eta, beraz, etekina negatiboa izango dela.

 

 

Zer aurkeztu behar dut kenkari hau aplikatzeko?

Kenkari honen aplikazioa eskatzeko, propio diseinatu den eredu berri bat erabili behar da (Carry Back – CBK)  izenekoa, ondoren zehazten den eran:

 

  • CBK eredua aurkeztu ahal izateko, 2019ko errenta aitorpena aurkeztu behar da aldez aurretik (109 eredua). Bestela, CBKa ezingo da kalkulatu.
  • CBK ereduan, lauki hau baino ez da bete behar da: «2020an jardueran aurreikusitako etekin negatiboak». Gainerako eremu guztiak automatikoki beteko dira (zure PFEZaren autolikidaziotik hartuko dira). Era horretan, 2019an aplika daitekeen kenkaria eta 2020an integratu beharreko errentak kalkulatuko ditu automatikoki programak.
  • PFEZaren autolikidazioa batera aurkeztu bada eta bi ezkontideek edo izatezko bikote lagunek jarduera ekonomikoak egiten badituzte, bi lauki bete ahal izango dira eredu bakarrean, ezkontideek edo izatezko bikoteek jarduera ekonomikoetan izandako galera bertan adierazita. 2019an PFEZaren autolikidazioa batera aurkeztu bada, ezkontide edo izatezko bikote lagun bakoitzak bere jarduerari dagokionez egin behar du 2020ko errebertsioa, 2020an banaka tributatu zein batera tributatu.

 

Aurkezteko modalitatea

Telematikoki baino ezingo da aurkeztu Zergabidea plataforamren bidez. Autentifikatzea beharrezkoa da (B@kQ, B@K, sinadura elektronika edo pasahitz operatiboa). 

 

Aurkezteko epeak

CBK eredua aurkezteko epea 2020ko uztailaren 1etik 29ra. Epea bukatuta, kenkaria eskatzeko eskubidea galduko da.

 

Nola funtzionatzen du kenkari honek?

"Carry back" sistema honen aplikazioa ahalik eta errazena izan dadin hura aplikatzea erabakitzen dutenentzat, kenkari kasu bat diseinatu da kuota likidoan aplikatzeko.

 

Horretarako, urrats hauei jarraitu behar zaie (kontuan izan CBK ereduak automatikoki egingo duela hau dena, eta zuk lehenengo urratsa baino ez duzula egin behar. Gainerako guztia berehala kalkulatuko du aplikazioak):

 

  • Jarduera ekonomikoan 2020rako zenbatetsi den galera adierazi.
  • Gehieneko galera 2019ko zerga oinarrian integratzen diren jarduera ekonomiko guztien emaitza positiboa izango da.
  • Zenbatetsitako galera 2019ko PFEZean aplikatutako batez besteko karga tasarekin biderkatzen da, PFEZFAaren 77 artikuluaren kuota txikitzea egin ondoren kalkulatuko da batez besteko karga tasa.
  • Ondare irabaziren bat doitu beharra badago, lortutako kuota zuzendu egiten da jarduera ekonomikoari atxikitako elementuen salmentatik izan diren ondare irabazien doikuntzarekin.
  • Horrela, kenkariaren zenbatekoa lortzen da, zeina ezin baita handiagoa izan 2019ko errenta aitorpenaren kuota likido positiboa baino.
  • 2020ko PFEZaren autolikidazioan integratu behar den zenbatekoa kalkulatzen da, hau da, benetan aplikatutako kenkaria zati 2019ko PFEZaren batez besteko karga tasa.

2019ko PFEZaren autolikidazioaren emaitza

 

  • Ordaintzeko emaitzarekin aurkeztutako autolikidazioa:
    • PFEZaren autolikidazioa > CBK: autolikidazioaren emaitza kenkari honekin konpentsatuko da, eta ateratzen den saldoa helbideratu egingo da aurkeztutako autolikidazioan egin den aukera kontuan hartuta (%100 edo %60/%40). Gerorapena eskatu bada, diferentzia ere geroratu dela joko da (salbu eta 60€-tik beherakoa bada, kasu horretan helbideratu egingo baita).
    • PFEZaren autolikidazioa < CBK: autolikidazioaren emaitza kenkari honekin konpentsatuko da, eta ateratzen den saldoa itzuli egingo da.
  • Itzultzeko emaitzarekin aurkeztutako autolikidazioa: Bi itzulketa egingo dira: bat, aurkeztutako PFEZaren autolikidazioagatik, eta, beste bat, eredu honengatik.

 

1. adibidea (ordaintzeko emaitza duen PFEZaren autolikidazioa)

 

Virginia Otxandorenak gidari turistiko gisa egiten du lan, eta mundu osoko bidaiariak hartzen ditu (taldeak, familiak, enpresak, ….), Euskal Herriko kultura, historia, gastronomia eta tradizioak gertuagotik ezagutu ditzaten. Autonomo gisa dago alta emanda, eta Donostiako bulegotik ematen ditu zerbitzuak. 2019an, urte ona Euskadin turismorako, bere jardueraren etekinak 55.000 euro izan ziren. 12.000 euroko ordainketa zatikatuak egin zituen, eta 2019ko errenta aitorpenean 15.100 euroko kuota likidoa izan zuen. 2019ko errenta aitorpenean %30eko batez besteko karga tasan tributatu du, eta aitorpenaren emaitza 3.100 euro ordaintzea da. Gainera, zorra bi zatitan ordaintzea aukeratu du: %60 uztailean eta %40 azaroan.

 

2020ko martxoaren hasieratik, Virginiak ezin izan du lanik egin, turismoaren sektorea erabat geldituta dagoelako eta etorkizuna zalantzazkoa delako, epe laburrean behintzat. Emaitza txarra izango dela aurreikusita, ez du zatikako ordainketarik egin 2020ko 1. eta 2. hiruhilekoetan, 1/2020 FDAn xedatutakoarekin bat. 2020ko lehen seihilekoan izan dituen diru-sarrera bakarrak urtarrilean eta otsailean lan egindakotik etorri dira, eta 2019an fakturatutakoaren oso azpitik daude. Gainetik kendu ezin izango dituen gastuak kontuan hartuta (aseguruak, bulegoaren alokairua, hornidurak, etab.), kalkulatu du 2020an 10.000 euroko galerak izango dituela.

 

Virginiak CBK eredua (Carry Back) aurkeztu nahi du, 2020rako kalkulatutako galerak konpentsatu nahi baititu 2019an.

 

2019ko jarduera ekonomikoen etekina

1

55.000

2019ko errentako batez besteko karga tasa

2

% 30

2019ko kuota likidoa

3

15.100

2019ko ordainketa zatikatuak gehi atxikipenak

4

12.000

PFEZaren emaitza

5

Ordaintzeko 3.100

Jarduera ekonomikoan 2020rako zenbatetsi den galera.

6

10.000

2019ko errentako Carry Back kenkaria (2) x (6)

7

3.000

2019ko errentako emaitza berria (3) – (4) – (7)

8

Ordaintzeko 100

 

Jarduera ekonomikoaren etekin positiboa, 2020an integratzekoa (7) / (2)

9

10.000

 

Kontuan hartuta CBK ereduan kalkulatutako kenkaria, Virginiaren 2019ko errenta aitorpenaren amaierako emaitza ordaintzeko 100 eurokoa da. Lehen ordainketa uztailaren 30ean helbideratuko zaio (% 60 = 60 €), eta azaroaren 10ean, aldiz, bigarrena (% 40 = 40 €).

 

2020ko errentaren aitorpenean, Carry Back-eko galeren konpentsazioari dagozkion 10.000 €-ak gehitu beharko dizkio lortzen dituen jarduera ekonomikoen emaitzari. Hau da, baldin eta:

 

  1. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 10.000 à 2020ko zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 0 (-10.000+10.000)
  2. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 8.000 à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 2.000 (-8.000+10.000)
  3. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 12.000 à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 0 eta etorkizunean konpentsatzeko 2.000  gelditzen zaizkio (carry forward) (-12.000+10.000)
  4. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 12.000à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 22.000 (10.000+10.000).

 

2. adibidea (PFEZeko autolikidazioa, itzultzekoa)

 

Kontxi Perurena abokatua da, eta Ibarran bizi da bere familiarekin batera. Tolosako epaitegian lan egiten du, eta sektore inmobiliarioan espezializatuta dago. 2019an 40.000 €-ko etekinak lortu zituen bere jarduera profesionalean, eta 13.000 €-ko ordainketa zatikatuak sartu zituen.

 

Kontxik 2019ko errenta aitorpena aurkeztu du; bere batez besteko karga % 27,5 da eta kuota likidoa 9.500 €-koa da. Beraz, 3.500 €-ko itzulketa izan du.

 

Epaitegiek erabat gelditu dute beren jarduera, eta 2020ko lehen sei hilabeteko diru sarrerak nabarmen jaitsi dira eta 2019ko fakturazioaren % 25etik oso azpitik daude. Kontxiren iritziz, 2020an 5.000 euroko galerak izango ditu.

 

2019ko jarduera ekonomikoen etekina

1

40.000

2019ko errentako batez besteko karga tasa

2

% 27,5

2019ko kuota likidoa

3

9.500

2019ko ordainketa zatikatuak gehi atxikipenak

4

13.000

PFEZaren emaitza

5

Itzultzeko 3.500

Jarduera ekonomikoan 2020rako zenbatetsi den galera

6

5.000

2019ko errentako Carry Back kenkaria (2) x ( 6 )

7

1.375

2019ko errentako emaitza berria (3) – (4) – (7)

8

4.875

CBKrengatik itzulketa gehigarria (8) - (5)

9

1.375

 

Jarduera ekonomikoaren etekin positiboa, 2020an integratzekoa (7) / (2)

10

5.000

 

Behin Carry Back-eko kenkaria aplikatuta, Kontxik 1.375 euroko itzulketa gehigarri bat lortuko du.

 

2020ko errenta aitorpenean, 5.000 €-ko etekin positiboak sartu beharko ditu bere jarduera ekonomikoen etekinetan. Hau da, baldin eta:

 

  1. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 5.000 à 2020ko zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 0 (-5.000+5.000)
  2. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 3.000 à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 2.000 (-3.000+5.000,00)
  3. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 7.000 à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 0 eta etorkizunean konpentsatzeko 2.000  gelditzen zaizkio (carry forward). (-7.000+5.000,00)
  4. 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi positiboa = 10.000à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 15.000 (10.000+5.000).

 

3. adibidea (PFEZeko autolikidazioa, ordaintzekoa)

 

Itziar Otaño Elgoibarko zapata denda baten jabea da, eta 2019an 14.400 euroko etekinak lortu ditu bere jarduera enpresarialean. Bere errenta aitorpeneko batez besteko karga tasa % 23 da, eta atxikipenak eta ordainketa zatikatuak 700 euro dira. Kuota likidoa 1.880 € dira, eta, beraz, 2019ko aitorpenean 1.880 € ordaindu behar ditu.

 

Itziarrek denda itxi behar izan du COVID-19arengatik eta, nahiz eta jarduera berriro ireki ahal izan duen, emaitzak ohiko negoziotik oso urruti daude. 2020ko lehen sei hilabeteetako salmentak ez dira iritsi 2019koen % 25era.

 

Kalkuluen arabera, iaz irabaziak izandakoak aurten galerak izango dira; beraz, Itziarrek espero du 2020ko jardueran 14.400 €-ko etekin negatiboa izatea.

 

2019ko jarduera ekonomikoen etekina

1

14.400

2019ko errentako batez besteko karga tasa

2

% 23

2019ko kuota likidoa

3

1.880

2019ko ordainketa zatikatuak gehi atxikipenak

4

700

PFEZaren emaitza

5

Ordaintzeko 1.180

Jarduera ekonomikoan 2020rako zenbatetsi den galera

6

14.400

2019ko errentako Carry Back kenkaria (2) x ( 6 )

7

3.312

Carry Back-eko muga = 2019ko kuota likidoa

8

1.880

2019ko errentako emaitza berria (3) – (4) – (7)

9

Itzultzeko 700

 

Jarduera ekonomikoaren etekin positiboa, 2020an integratzekoa (7) / (2)

10

8.174

 

 

Kontuan hartuta 2020an espero diren galerak eta 2019ko batez besteko karga tasa, 3.312 euroko kenkaria eskatu lezake, baina 2019ko errentako kuota likido positiboak dakarren kenkari muga aplikatzen zaio (1.880 €). Hori horrela, CBK eredua aurkeztearen emaitza honako hau izango da Itziarrentzat:

 

  • Ez du 1.880 € ordaindu behar
  • Bere alde 700 €-ko itzulketa bat du

Gainera, 2020an bere oinarri orokorrean honako hau integratu beharko du jarduera ekonomikoen etekin gisa: aprobetxatu ahal izan duen CBKrengatik dagokion kenkariaren zenbatekoa. Hau da: benetan egindako kenkariak (1.880 €) zati 2019ko batez besteko karga tasa (% 23). Beraz, 8.174 euroko etekina integratu beharko ditu 2020an. Hau da, baldin eta:

           a) 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 14.400 à 2020ko zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 0 (-14.400+8.174) eta etorkizunean konpentsatzeko 6.226 gelditzen zaizkio (carry forward).

b) 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi negatiboa = 8.000 à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 174. (-8.000+8.174)

 

c) 2020ko jarduera ekonomikoaren amaierako etekin garbi positiboa = 10.000à zerga oinarri orokorrari gehitu beharreko etekin garbia = 18.174 (10.000+8.174).

 

 

Araudia

  • 5/2020 Foru Dekretu-Araua, maiatza ren 26koa, Covid-19ak eragindako osasun larrialdiaren ondoren ekonomia susper tzeko koiunturazko zerga arloko neurriei buruzkoa
  • 241/2020 Foru agindua, maiatzaren 27koa, pertsonaf isikoen errentaren gaineko zergan «jarduera ekonomikoetan
    izandako galerak konpentsatzeagatik aplikatzen den kenkaria» eskatzeko CBK eredua onetsi eta hura aurkezteko era eta epea ezartzen dituena.